Dokumacılık sanatı, atkı ve çözgü ipliklerinin dikey açı olacak şekilde birbirlerinin altından ve üstünden geçirilmek suretiyle elde edilen ürünlere verilen genel isimdir. Dokumacılık sanatı yapılış tarzı ve oluşturulan motiflere göre değişiklik göstermektedir.
Kumaş dokuma işi, sanatı veya dokuma ticareti, tekstil.
Sanat genel olarak iki gruba ayrılır: Endüstriyel sanatlar (zanaat), güzel sanatlar . İnsanların maddeye dayanan gereksinimlerini karşılamak için yapılan, öğrenimle birlikte deneyim, beceri ve ustalık gerektiren işlere “zanaat” denir. Dokumacılık , kuyumculuk, kunduracılık birer zanaattır.
Kirkit aletinin kullanılmasıyla dokunan el dokumalarına da “ kirkitli dokumalar” denir. Türklerde halı, kilim, cicim, sumak, zili, tülü gibi kirkitli dokumalar geleneksel dokuma sanatlarımız arasında önemli bir yer oluşturmaktadır.
Dokuma ; eğirme veya başka yollarla iplik hâline sokulabilir her cins hammaddeden imal edilmiş olan, dokunan, örülen veya bu sistemlerin dışında sadece elyafı birbirine değişik metotlarla tutturarak bir bütün meydana getirme yoluyla elde edilmiş bez, kumaş, triko, döşemelik, halı, kilim, cicim, zili, sumak, battaniye, ...
Geleneksel halk sanatlarımızdan dokumaların hammaddeleri yün, tiftik, pamuk, kıl ve ipekten sağlanmaktadır. Dokumacılık , yapım teknikleri, kullanılan araçlara göre; mekikli, kirkitli, mekiksiz olarak üç grupta incelenebilir.
Dokuma kumaş , iki ipliğin dokuma örgüsüne ve belli bir sistemle birbirlerine dik bir açı ile bağlanmaları şeklinde oluşturulan kumaşlara denir. İpliklerin birbiri içinden belli bir düzende ve farklı sıralarla alttan ve üstten geçmesi veya atlamalar yapmasıyla farklı kumaş türleri elde edilir.
Karma Sanatlar : Hem görsel hem işitsel olan sanatlardır. Bunlara "ritmik sanatlar " da denir. Tiyatro, sinema , opera, operet vb.
Opera: Bu sanat türünde genellikle mitolojik ya da tarihi olaylar işlenmektedir. Konular drama eşliğinde anlatılmaktadır. ... Müzikli olanlar opera, operet, müzikal, pandomima, revü, bale , skeç olarak isimlendirilir. Müziksiz olanlar ise dram , komedi, trajedi olarak isimlendirilmektedir.
Günümüzde Anadolu'nun pek çok yerinde halı dokumacılığı Konya, Kayseri, Sivas, Isparta, Uşak, Bergama, Kula, Gördes, Milas, Çanakkale, Balıkesir gibi eski halı merkezlerinde devam eder. Geçmişte olduğu gibi bugün de halı sanatını icra edenler çoğunlukla kadınlardır.
İlme iplikleri el yardımıyla çözgüler etrafında bağlantı oluşturularak elde edilmektedir. hav yüzeyini oluşturacak bu iplikler daha sonra kirkit adı verilen alet yardımı ile dokuya sıkıştırılarak halı yüzeyi oluşturulmaktadır.
Kirkitli dokumalar içinde; kilim, cicim, zili (sili), sumak adıyla anılan, her biri farklı teknikle dokunan dokumaların hepsine birden düz el dokumaları denir. Halı ise havlı dokumalar sınıfına girer. Hammaddesi yün ve kıldır. Son zamanlarda ise sentetik iplerle dokunmaktadır.
Çözgü çiftlerine uyulmayarak üç üstten bir alttan, motiflerin içini ve dışını değişik renklerle tamamen doldurarak yapılan düz dokuma tekniğidir. Her desen ipliği kendi desen alanında enine olarak üç üstten bir alttan atlayarak geçirilir.
Kirkitli Dokumalar , dokunma yüzeyini boyunu oluşturan çözgüler arasından, dokumanın enine geçirilen atkıları ve düğümleri döverek sıkıştırmak için kullanılan ağaçtan, hayvan kemiklerinden, hayvan dişlerinden veya demirden yapılmış el ya da çatal gibi dişli alete “ kirkit ” denir.
- Örme kumaşlar , hafif, esnek ve hacimli olmasından dolayı dökümlüdürler fakat zamanla giyimden dolayı sarkabilir. - Örme kumaşlar , hem yazlık hem de kışlık elbiselerin üretiminde kullanılır. - Örme kumaşların tutumları iyidir ve diğer tekstil yüzeylerine göre yumuşaktırlar.
Genel olarak örme kumaş ; ipliklerin tek ya da topluca beslenmesi ile beraber iğne veya örücü elemanların yardımı eşliğinde ipliklere ilmek formu kazandırılması üzerinden hazırlanmaktadır. Yan yana ya da boylamasına tasarım eşliğinde ele alınabilmektedir. Bu işlemler sonucu hazırlanan kumaşa ise örme kumaş denmektedir.
İplikler , liflerin bükülerek döndürülmesi ile elde edilir . Eğrilmiş iplik liflerin sağlam kalıcı, dayanıklı bir iplik edilmesi amacıyla bükerek veya bir araya getirerek yapışık hale getirilmesidir.
SON YAZILAR
Creme Ole kac gr?
Adım adım Kaçıncı aydan başlıyor?
Aşık Ömer kimin lakabı?
Agnostisizm nedir neyi savunur?
1.3 doblo triger kayışı kaç km de değişir?
60 puan kaç olur?
Cami musikisi nedir örnek vererek açıklayınız?
Beşiktaşta metrobüs var mı?
Afyon Konya arası arabayla kaç saat?
50 bin Suriye Lirası kaç TL?
