Metre hesabıyla çarşı arşını 68 cm ' dir . bir mi'mār arşını = 24 parmak = 240 ḫaṭṭ, ortalama
Sesli Sözlük - yarım arşın veya 30,5 cm uzunluğundaki ölçü birimi, kadem.
Endaze , Osmanlı devrinde kullanılan, 65 cm uzunluğunda bir ölçü birimi. Atatürk Devrimleri ile 1 Nisan 1931'de kaldırılmıştır. Şimdi ise endaze yerine metre kullanılmaktadır.
Fersah ,
İnsanlara düşen, hayır ve iyilikle birbiriyle yarışmaktır. Yardım ve iyilik için ölçü, sınır yoktur. Kişi, yapabildiği ölçüde çok yardım ve iyilikte bulunabilir.
Cumhuriyetten önce, Osmanlı Devleti'nde kullanılan ölçü birimleri Avrupa Devletleri'nin kullandığı ölçülerden farklıdır. Uzunluk ölçü birimi metre yerine arşın, ağırlık ölçüsü olarak da okka, batman, dirhem denilen ölçü birimleri kullanılıyordu .
23 Mart 1931 tarihinde çıkarılan yasayla eski ölçü birimleri onlu sisteme uygun ölçü birimleri ile değiştirildi. Bu dönemden sonra fersah yerine kilometre , kulaç yerine metre, arşın yerine santimetre ve endaze yerine milimetre kullanılmaya başlanmıştır.
Zira , parmak uçlarından dirseğe kadar olan kısma denk düşen uzunluk biriminin adıdır. Türk halklarının kullandığı eski ölçümü birimlerindendir. Zira , Uluslararası Birimler Sistemi kabulünden önce kullanılan uzunluk ölçülerindendi. Fizyolojiye göre 75 cm ile 90 cm arasında değişmektedir.
Nitekim Avrupa ülkeleri ile aynı zamanda Osmanlı devleti de metrik sistemi kabul etti. Sultan Abdülaziz döneminde 20 Cemaziyelahir 1286 (1869) tarihli bir hatt-ı humayun ve kanunnameyle uzunluk ölçü birimi olarak metrik sisteme geçildi.
Endaze : Altmış beş santimetre boyunda bir uzunluk ölçüsü. Fersah:Eskiden kullanılan yol ölçülerinden birinin adı. Dirhem :Eskiden kullanılan bir ağırlık ölçüsü ve para birimi. Okka :İlk çağlardan beri Ön Asya ve Ortadoğu ülkelerinde kullanılan eski bir ağırlık ölçüsü birimidir.
Aşağıda osmanlı devletinde kullanılan ağırlık ölçü birimlerini büyükten küçüğe sıraladım. Buna göre okkadan bir küçük ölçü birimi DİRHEM , bir büyük ölçü birimi ise batman 'dır.Osmanlı Ağırlık Ölçüleri SırlamasıÇeki : 225,789 kg.Kantar : 56,449 kg. Batman : 7,697 kg. Okka : 1,282 kg. Dirhem : 3,207 gr.
Ağırlık ölçüleri ; 1 Okka/ Kıyye (400 Dirhem) 1 , 28 kg .
1 eski kile = 4 şinik = 8 kutu = 16 zarf = 37 litre iken 26 Eylül 1869 tarihli ölçü reformu ile şu eşitlik kabul edilmiştir: 1 kile -i a'şârî = 10 onluk = 100 ölçek = 100 litre.
Özellikle yakındoğuda eskiden kullanılan bir ağırlık ölçüsü . Bu ölçü memleketlere göre iki okkadan sekiz okkaya kadar değişir. Bu birim , tartılacak şeye ve memleketin muhtelif şehirlerine göre de değişebilirdi. Osmanlılar zamanında, 6 okka (7,375 kg) bir batman olarak kabul edilirdi.
Ağırlık ölçüsü temel birimi "kilogram" dır. Kısaca "kg" sembolu ile gösterilir. EN ÖNEMLİ KURAL: Ağırlık ölçüleri
Kilogram - kuvvet , kütlesi 1 kg olan bir cismin, standart yerçekimi altında uyguladığı kuvvetin adı olup kg-f ya da genellikle sadece kg veya kilopound (kp) ile gösterilir. SI sisteminde, kuvvet birimi newton dur. ...
Kütle genellikle eşit kollu teraziyle ölçülürken, ağırlık dinamometre ile ölçülür .
